Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Άρθρα

Γονική Κατηγορία: ROOT

 

5η ΙΟΥΝΙΟΥ - Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος

(Άρθρο του κ. Ιωάννης Κέκερη Ατιδημάρχου Διοίκησης Αρναίας, Προέδρου των Δασοπόνων Κεντρικής Μακεδονίας και Αντιπροέδρου στην Πανελλήνια Ομοσπονδίας Δασικών Υπαλλήλων).

 

Από το 1972 και με πρωτοβουλία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προστέθηκε στο παγκόσμιο εορτολόγιο η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, που εορτάζεται από τότε απ’ όλα τα κράτη μέλη το ΟΗΕ στις 5 Ιουνίου κάθε χρόνο.

Η έννοια περιβάλλον, συνδυασμένη με την παγκόσμια ημέρα της 5ης Ιουνίου, είναι ευρύτατη και αγκαλιάζει όλες τις πτυχές της ζωής μας, αφού εκτός από το φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει το αστικό περιβάλλον, ό,τι έχει σχέση με την ποιότητα ζωής, υγιεινή διαβίωση, το εργασιακό περιβάλλον, το κοινωνικό κ.ά. που αλληλοεπηρεάζονται και αλληλεπιδρούν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό. Να σημειωθεί ότι υπάρχει ξεχωριστή παγκόσμια ημέρα για το Φυσικό Περιβάλλον η 1η Σεπτεμβρίου και ξεχωριστή ημέρα για τα δάση, η 21 Μαρτίου, παγκόσμια ημέρα Δασοπονίας.

Ολόκληρη η φυσική δημιουργία αυτή που είναι μακριά από τον άνθρωπο, δηλ. το Σύμπαν και αυτή που είναι κοντά του δηλ. η Γη αποτελεί το φυσικό περιβάλλον. Δεν θα μας απασχολήσει το μακρινό περιβάλλον. Θα προσγειωθούμε στο οικοσύστημα, που λέγεται πλανήτης

Γη. Στο θεοδημιούργητο “λίαν καλόν” περιβάλλον, που το “κάλλος” και η ισορροπία του

διαταράσσονται στην εποχή μας. Αδήριτη ανάγκη για τον άνθρωπο αποτελούν η προστασία

και αναβάθμιση του περιβάλλοντος σε όλες τις εκφράσεις του:

 

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

 

ΔΑΣΟΣ – ΑΕΡΑΣ- ΝΕΡΟ – ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ – ΒΙΟΠΙΚΟΙΛΟΤΗΤΑ – ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ

- ΑΓΡΟΧΗΜΙΚΑ

 

Είναι γνωστό ότι τα Δάση δεν αποτελούν απλά φυσικούς πόρους για εκμετάλλευση.

Ο ρόλος τους είναι πιο σύνθετος εκπληρώνοντας μια σειρά από ζωτικές λειτουργίες,

απαραίτητες για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την οικολογική ισορροπία.

Τα δασικά οικοσυστήματα αποτελούν την σπονδυλική του στήλη του Φ.Π. η δε σχέση τους

με αυτό δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοσήμαντη. Βασικά συστατικά του Φ.Π. που παίζουν

θεμελιώδη ρόλο στη ζωή των ανθρώπων όπως ο αέρας, το νερό το έδαφος εξαρτώνται

άμεσα από την ύπαρξη των δασών.

Το Δάσος με την ποσότητα και πυκνότητα της φυτικής βιομάζας που συγκεντρώνει, θα

μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ένα γιγαντιαίο εργοστάσιο παραγωγής οξυγόνου με συνεχή

λειτουργία και σταθερή παραγωγή. Το Δάσος στον αναγεννητικό του ρόλο απορροφά ρυ-

παντικές αέριες ουσίες που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα.

Συγκρατεί την σκόνη και γενικά παίζει τον ρόλο ενός φυσικού φίλτρου που συμβάλλει

σημαντικά στην απορρύπανση της ατμόσφαιρας. Η δράση του δάσους ως φίλτρου είναι

σημαντική και για μια άλλη μορφή ρύπανσης την ηχορύπανση, απορροφώντας και εμπο-

δίζοντας τους κάθε λογής θορύβους. Σημαντική είναι η προσφορά του Δάσους στο να δη-

μιουργεί έδαφος, να το διαμορφώνει, να το συντηρεί και να το προστατεύει. Η πυκνή βλά-

στηση συγκρατεί το έδαφος με τις ρίζες των δένδρων και δεν παρασύρεται το χώμα από το

νερό. (διάβρωση)

Προστατεύει ακόμη το έδαφος και από την καταστροφική ενέργεια του ανέμου (αιολική

διάβρωση). Το φύλλωμα των δένδρων ελαττώνει την ορμή του νερού της βροχής, που

φθάνει έτσι στο έδαφος με αργό ρυθμό τροφοδοτώντας τις υπόγειες λεκάνες, τα ποτάμια

και τις λίμνες, χωρίς πλημμύρες και καταστροφές. Συγχρόνως το αποθηκεύει και μας το

δίνει με τις πηγές και τα πηγάδια. Κανένας ζωντανός οργανισμός ζωικός ή φυτικός δεν μπο-

ρεί να ζήσει χωρίς νερό. Παρά την όποια τεχνολογική εξέλιξη η ζωή του ανθρώπου είναι

άμεσα συνδεδεμένη, με οικοσυστήματα που έχουν ως βασικό συστατικό τους το νερό και

αποτελούν τους λεγόμενους υγροτόπους. Τα οφέλη τους τεράστια. Συγκρατούν τα βρόχινα

νερά προστατεύοντας έτσι τις καλλιέργειες από τις πλημμύρες.

Λειτουργούν σαν μηχανισμοί καθαρισμού των νερών τα οποία έτσι φθάνουν χωρίς άλατα

στον υδροφόρο ορίζοντα. Πολλά οστρακοειδή και ψάρια στους υγροτόπους μεταναστεύ-

ουν για ωοτοκία και πλήθος πουλιών φιλοξενούνται με ασφάλεια στους καλαμώνες τους.

Από κάθε γωνιά, όμως, της γης κρούεται ο κώδωνας κινδύνου για το νερό και δεν είναι λίγες

οι φωνές, ότι στο μέλλον οι πόλεμοι θα γίνονται για το νερό.

Γκρίζο το μέλλον για το νερό και στη χώρα μας. Μειώνεται η ποσότητα και υποβαθμίζεται

η ποιότητα. Επιβαρύνονται τα υπόγεια νερά με νιτρικά άλατα από την αλόγιστη χρήση των

αγροχημικών. Πολλές ακτές, ποτάμια και λίμνες μολύνονται από αστικά λύματα. Η προστα-

σία των δασικών οικοσυστημάτων και των υγροτόπων συνοδεύεται απαραίτητα με την δια-

τήρηση της βιοποικιλότητας, δηλαδή των ζωντανών οργανισμών, που συνθέτουν το βιοτικό

περιβάλλον. Την χλωρίδα και την πανίδα. Πόσα ζωντανά είδη υπάρχουν στη γη; Κανείς δεν

γνωρίζει. Εμμέσως υπολογίζονται σε 40 εκατομμύρια από τα οποία πάνω από 70% είναι

έντομα. Και από τα 40 εκατομμύρια έχουν καταγραφεί μόνο 1,7 εκατομ. είδη.

Πάνω από τα μισά ζουν στα τροπικά δάση και κινδυνεύουν με εξαφάνιση λόγω της κατα-

στροφής των δασών αυτών. Αξιοσημείωτο ότι το 20% των φαρμάκων προέρχεται από είδη

φυτών. Με την υποχώρηση και εξαφάνιση του δάσους για οποιοδήποτε λόγο, εκχέρσωση,

πυρκαγιά, αλόγιστη υλοτομία, υπερβόσκηση, εμφανίζεται η ερημοποίηση. Αν και για τον

ορισμό της υπάρχει διαφωνία, εκεί που συμφωνούν όλοι είναι ότι συνδέεται με την υπο-

βάθμιση και διάβρωση του εδάφους (καταστροφή δασών, εντατικές καλλιέργειες, αγροχη-

μικά κ.ά.) και ότι είναι φαινόμενο μη αναστρέψιμο. Δηλαδή οι εκτάσεις που καταστρέφονται

δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ παραγωγικές.

Την τελευταία εικοσαετία πολύς λόγος γίνεται από τα μέσα ενημέρωσης για το φόβο ότι

πολλά από τα φρούτα και λαχανικά φθάνουν στο τραπέζι μας δηλητηριασμένα. Από τις

έρευνες που γίνονται στα χημικά εργαστήρια ανιχνεύονται ποσότητες δηλητηρίων από τα

λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Η αυξητική δε τάση προκαλεί εύλογες ανησυχίες για το

μέλλον. Γίνεται αντιληπτό ότι αν έπαυε άμεσα η χρήση των αγροχημικών η παγκόσμια πα-

ραγωγή θα έπεφτε στο μισό με δυσάρεστα αποτελέσματα για την επιβίωση εκατομμυρίων

ανθρώπων. Απαιτείται έλεγχος στη χρήση τους και παράλληλα η παρότρυνση για αύξηση

των βιολογικών καλλιεργειών, ώστε να σταματήσει η ανησυχητικά αυξανόμενη τάση χρή-

σης τους.

 

ΑΣΤΙΚΟ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

 

ΡΥΠΑΝΣΗ (ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ, ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ, ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ)

Αναφερθήκαμε στο μεγάλο οικοσύστημα, το Φυσικό Περιβάλλον, που διακρίνεται σε

Βιοτικό (ζωντανοί οργανισμοί) και Αβιοτικό (αέρας, νερό, έδαφος) Περιβάλλον. Μέσα στο

Φυσικό αυτό Περιβάλλον ο άνθρωπος εγκαταβιώνει και το διαχειρίζεται. Στο πέρασμα των

χιλιετιών δημιούργησε το δικό του περιβάλλον: Το αστικό, κοινωνικό, πολιτιστικό. Οι τερά-

στιες συγκεντρώσεις πληθυσμών σε λίγες πόλεις, τόσο στον πλούσιο Βορρά όσο και στον

φτωχό Νότο, συνδέθηκαν με σοβαρά οικολογικά προβλήματα. Ατμοσφαιρική ρύπανση, θό-

ρυβοι, μολυσμένα νερά, άθλιες συνθήκες διαβίωσης, δύσκολες μετακινήσεις, οικοπεδοποί-

ηση και τσιμεντοποίηση κάθε σπιθαμής γης, αποτελούν σήμερα ντροπή για τον πολιτισμό

μας. Το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε πόλεις μεγαθήρια και κάθε προσπάθεια για

αποκέντρωση πέφτει στο κενό.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως οι κοινωνίες των πόλεων εξελίχθηκαν σε κοινωνίες

παραγωγής απορριμμάτων. Η πλειονότητα από αυτά που πετιούνται είναι υλικά συσκευα-

σίας, πλαστικά, υπολείμματα φαρμάκων, διαλυτικά, μπαταρίες, ουσίες κλιματιστικών, χλω-

ροφθοράνθρακες (freon) άκρως επικίνδυνα για το περιβάλλον.

Οι χώροι συγκέντρωσης, οι λεγόμενες χωματερές, έχουν φθάσει στα όριά τους και ανα-

ζητούνται λύσεις στην καύση ή στην υγειονομική ταφή τους.Λύσεις που για προφανείς

λόγους δεν είναι αθώες και επιβαρύνουν βραχυπρόθεσμα (καπνός από την καύση) ή μακρο-

πρόθεσμα, αφού πολλοί υποστηρίζουν, και έχουν δίκιο, ότι δεν υπάρχει υγειονομική ταφή

απορριμάτων. Η σίγουρη και οικονομική λύση της ανακύκλωσης βρίσκεται, τουλάχιστον

στη χώρα μας, σε νηπιακή μορφή.

Η ηχορύπανση, η διαβίωση σε σπίτια - τσιμεντένια κουτιά, το στρες και το άγχος, οι ανέλε-

γκτες και εν πολλοίς βλαβερές διατροφικές συνήθειες, το νέφος, είναι επίσης προϊόντα του

καταναλωτισμού και χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες μεγαλουπόλεις. Η συγκέντρωση των

πληθυσμών στις πόλεις συνδέεται άμεσα με την συγκέντρωση των βιομηχανιών σ’ αυτές. Η

βιομηχανία, ο βασικότερος τομέας ανάπτυξης μιας χώρας, καθώς αναπτύχθηκε στις περισ-

σότερες περιπτώσεις χωρίς προγραμματισμό, εκτός από την εξάντληση των φυσικών απο-

θεμάτων, δημιούργησε τεράστια περιβαλλοντικά προβλήματα. Η ανεξέλεγκτη εναπόθεση

των βιομηχανικών απορριμμάτων, η εκπομπή αερίων ρύπων έφεραν τραγικά αποτελέσματα

με τη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα, λιμνών, ποταμών και θαλάσσιων περιοχών και τις

ατμόσφαιρας. Το φαινόμενο της “όξινης βροχής” που καταστρέφει τα δάση, αρχαία μνημεία

και μολύνει ποταμούς και λίμνες είναι αποτέλεσμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Όπως, καθώς επίσης η “τρύπα του Όζοντος” και το “φαινόμενο του θερμοκηπίου” για τα

οποία τόσος λόγος γίνεται.Ακόμη και οι πιο αθώες φαινομενικά δραστηριότητες, όπως ο

τουρισμός και η περιηγήσεις έχουν το μερίδιό τους στην περιβαλλοντική επιβάρυνση. Μια

βόλτα στο τέλος του Σαββατοκύριακου στις παραλίες τα καλοκαίρια θα μας πείσει, καθώς

με την αποχώρηση των λουομένων οι αμμουδιές έχουν την όψη χωματερής.

Και ενώ το μοντέλο του μαζικού τουρισμού και των ξενοδοχειακών μονάδων μεγαθήρια,

τείνει να ξεπεραστεί, στη χώρα μας τα πάντα εξακολουθούν να κινούνται απρογραμμάτιστα,

χωρίς επιλογή προτεραιοτήτων, χωρίς συντονισμό.

Και τίθεται το ερώτημα:

Μια κοινωνία που θέλει να λέγεται αναπτυγμένη και σύγχρονη, πώς θα αντιμετωπίσει το

πρόβλημα της καταστροφής του περιβάλλοντος και της διατάραξης της οικολογικής ισορ-

ροπίας;

Σε ποιες ενέργειες θα πρέπει να προβεί για την διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

Είναι γνωστή η φράση ότι το περιβάλλον το δανειστήκαμε από τα παιδιά μας και τους το

χρωστάμε προστατευμένο και αναβαθμισμένο. Από την εποχή της εκβιομηχάνισης και μετά

διαπιστώθηκε ότι οι φυσικοί πόροι δεν είναι ούτε ανεξάντλητοι, ούτε αμετάβλητοι.

Οι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι αντιλήφθηκαν τον επικείμενο κίνδυνο και εξέπεμψαν

το σήμα κινδύνου. Δραστηριοποιήθηκαν ίδρυσαν περιβαλλοντικές οργανώσεις σε εθνικό

και διεθνές επίπεδο. Προσπάθησαν και επέτυχαν να συμπεριληφθούν στις νομοθεσίες των

κρατών διατάξεις προστασίας του περιβάλλοντος.

Αν προσπαθούσαμε να θέσουμε κατά κάποιο τρόπο κανόνες περιβαλλοντικής συμπερι-

φοράς στη καθημερινή μας ζωή, θα λέγαμε:

• Οικονομία στο νερό (Πότισμα, πλύσιμο αυτοκινήτου κλπ. χωρίς υπερβολές).

• Οικονομία στην ενέργεια. (Ηλεκτρικό, καύσιμα υγρά και στερεά)

• Προσοχή στη χρήση χημικών σκευασμάτων (Απορρυπαντικών, εντομοκτόνων, αγροχημι-

κών κλπ.)

• Χρήση οικονομικών και συμβατών με το περιβάλλον συσκευών και σκευασμάτων. (Όχι

περιττές συσκευασίες, λιγότερο πλαστικό)

• Διαχωρισμός απορριμμάτων για ανακύκλωση, που πρέπει να οργανωθεί.

• Ποτέ και το παραμικρό σκουπιδάκι στο δρόμο, στην παραλία στο δάσος, στο ύπαιθρο. Όλα

στον κάδο απορριμμάτων ή στο χώρο συγκέντρωσης.

• Καλή συντήρηση αυτοκινήτου και έγκαιρη ανανέωση κάρτας καυσαερίων. Όχι άσκοπες

μετακινήσεις.

• Σεβασμός στ’ αυτιά των συνανθρώπων μας. Όχι ηχορύπανση.

• ΝΑΙ στα βιολογικά προϊόντα.

• Υποστήριξη της τοπικής αγοράς. Τα προϊόντα της είναι πιο φρέσκα και επιβαρύνουν λιγό-

τερο το περιβάλλον με τη μεταφορά τους.

• Προστασία του Δάσους, της άγριας ζωής, πανίδας και χλωρίδας.

• Ευαισθησία στους προστατευόμενους χώρους.

• ΠΟΤΕ φωτιά μέσα και κοντά στο δάσος, σε δένδρα, χόρτα, σε αυλές. Μια σπίθα αρκεί για

να φέρει την καταστροφή.

Η ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης στον καθένα μας είναι σήμερα απαραίτητη.

Η αρχική εντολή του Θεού στον άνθρωπο να προστατεύει, παράλληλα με την εργασία, το

γήινο ενδιαίτημά του είναι επίκαιρη στην εποχή μας παρά ποτέ:

«καί ἔθετο αὐτόν (τον άνθρωπο) ἐν τῶ Παραδείσω … ἐργάζεσθαι αὐτόν καί φυλάσσειν

(Γένεσις κεφ. Β’ στ 15).

(*) Σχέδιο ομιλίας μου, ως εκπροσώπου του Δασαρχείου Αρναίας, σε εκδήλωση για το Πε-

ριβάλλον του Συλλόγου Γυναικών Στανού “Η ΑΓΙΑ ΧΑΪΔΩ”

Βιβλιογραφία: “Μαθήματα στο πράσινο” Ν. Μολυβιάτη, εκδ. ΣΑΒΒΑΛΑΣ, “Περιβάλλον

2002” ΥΠΕΧΩΔΕ