Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Άρθρα

Γονική Κατηγορία: ROOT

 

 

ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ (18/2/2010)

ΤΟ ΓΛΑΥΚΩΜΑ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ

ΤΟ ΓΛΑΥΚΩΜΑ ΣΗΜΕΡΑ

Τμήμα Γλαυκώματος της  Α! Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής κλινικής του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ (υπεύθυνος Τμήματος Αναπλ. Καθηγητής Α. Κώνστας)

Το γλαύκωμα αποτελεί μια σχετικά συχνή οφθαλμολογική πάθηση και μια από τις κυριότερες αιτίες τύφλωσης παγκοσμίως. Το γλαύκωμα, είναι γνωστό από την αρχαιότητα και αποτελεί μία ομάδα παθήσεων του οφθαλμού στις οποίες προκαλείται χαρακτηριστική βλάβη του οπτικού νεύρου (νευροπάθεια) στο οπίσθιο μέρος του οφθαλμού (Εικ.1). Η προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο του οφθαλμού έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή έκπτωση της όρασης. Σε κείμενα του Ιπποκράτη αναφέρεται ο όρος “γλαύκωση” λόγω της απόχρωσης που λάμβανε ο οφθαλμός στα τελικά στάδια της νόσου.

 

Εικ. 1 : Βλάβη του Οπτικού Νεύρου (Κοίλανση με λευκό χρώμα επισήμανση με τοξα) στο Γλαύκωμα

Ένας ασθενής πάσχει από γλαύκωμα όταν, εκτός από την αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (αν και αυτό δεν είναι πάντα ορατό) τη βλάβη στο οπτικό του νεύρο (Εικ.1) παρουσιάζει και χαρακτηριστική έκπτωση στο περιφερικό οπτικό του πεδίο (παράδειγμα σχηματικό στην Εικ.2)

   Εικ. 2: Οπτικό πεδίο (όραση) σε ένα φυσιολογικό άτομο και σε ασθενή με γλαύκωμα.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το γλαύκωμα αποτελεί σήμερα στις ανεπτυγμένες χώρες τη δεύτερη αιτία μη αναστρέψιμης απώλειας όρασης. Χωρίς κατάλληλη θεραπεία και πρόληψη, η σταδιακή απώλεια της όρασης επιδεινώνεται με τη πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα μετά από διάστημα αρκετών ετών, ο ασθενής καταλήγει στην τύφλωση. Υπάρχουν πολλά είδη γλαυκώματος αλλά δυστυχώς το 90%, απο αυτά με ελάχιστα συμπτώματα έως καθόλου. Το συντριπτικά συχνότερο είναι το χρόνιο απλό γλαύκωμα που έχει και τα περισσότερα ‘’θύματα’’ γιατί χαρακτηρίζεται από απόλυτη απουσία συμπτωμάτων. Έτσι, λοιπόν η ύπουλη αυτή πάθηση διαγιγνώσκεται τυχαία, αφού ο ασθενής δεν αισθάνεται καμιά ενόχληση. Η απώλεια της όρασης στο γλαύκωμα είναι μη αναστρέψιμη (Εικ.2). Μόνο η έγκαιρη διάγνωση της πάθησης, σε συνδυασμό με την κατάλληλη φαρμακευτική, laser, ή χειρουργική θεραπεία, μπορούν να σταματήσουν, ή να καθυστερήσουν σημαντικά την εξέλιξη της γλαυκωματικής βλάβης.Ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου στο γλαύκωμα, που οδηγεί σε απώλεια όρασης, είναι η αυξημένη πίεση στον οφθαλμό (ενδοφθάλμια πίεση). Αποτελεί και το μοναδικό σήμερα παράγοντα κινδύνου, που μπορεί να μειωθεί με τη θεραπεία. Παράγοντες που αυξάνουν το ενδεχόμενο εμφάνισης γλαυκώματος είναι η προχωρημένη ηλικία (το γλαύκωμα είναι πιο συχνό στις γηραιότερες ομάδες του πληθυσμού), η κληρονομικότητα (άτομα με συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από γλαύκωμα έχουν 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν γλαύκωμα), και λιγότερο η μυωπία, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης η μακροχρόνια χορήγηση στεροειδών φαρμάκων κ.ά. Οσο περισσότεροι συγγενείς προσβάλλονται απο την πάθηση τόσο μεγαλύτερες πιθανότητες έχουν οι υπόλοιποι συγγενείς να εμφανίσουν γλαύκωμα. Οι κίνδυνοι από το χρόνιο απλό γλαύκωμα δεν οφείλονται τόσο στην ασθένεια αυτή καθ’ εαυτή, αφού τα φάρμακα και οι άλλες μέθοδοι αντιμετώπισης σήμερα μπορούν να το αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά δια βίου. Η απουσία όμως συμπτωμάτων (αργή διάγνωση) και η μη συμμόρφωση του ασθενή στις υποδείξεις του ιατρού (μή ρύθμιση της πίεσης), μπορεί να οδηγήσουν σε οδυνηρά αποτελέσματα. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι το γλαύκωμα δεν θεραπεύεται αλλά αντιμετωπίζεται εως το τέλος της ζωής του ασθενή. Ακόμη, ότι η θεραπεία θα διαρκέσει σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ασθενή, και τέλος ότι οι τακτικές επισκέψεις στον ειδικό οφθαλμίατρο με σκοπό την παρακολούθηση της πιέσεως και της κατάστασης των οπτικών νεύρων και οπτικών πεδίων είναι εξαιρετικά σημαντικές. Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνούμε είναι ότι συχνά στο γλαύκωμα, δεν είναι η αρρώστια αυτή που τυφλώνει, αλλά η άγνοια και η αδιαφορία. Ο οφθαλμολογική εξέταση για τη διερεύνηση γλαυκώματος, περιλαμβάνει αρχικά τον έλεγχο των οφθαλμών και τη μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης (Εικ.3). Η μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, καθότι υπάρχει μια φυσιολογική διακύμανση της ενδοφθάλμιας πίεσης στη διάρκεια του 24ωρου.    

  Εικ. 3: Έλεγχος της οπτικής οξύτητας, έλεγχος των οφθαλμών και μέτρηση της Ενδοφθάλμιας Πίεσης

Συχνά η μία και μοναδική μέτρηση κάποια τυχαία στιγμή της ημέρας μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα (θετικά ή αρνητικά) για την παρουσία και εξέλιξη της νόσου. Επιπλέον, πρέπει πάντα να συνεκτιμούνται τα χαρακτηριστικά του οφθαλμού, τα οποία επηρεάζουν την ενδοφθάλμια πίεση και τον τύπο του γλαυκώματος, όπως το πάχος του κερατοειδή και η ανατομία της γωνίας του οφθαλμού. Η στερεοσκοπική εκτίμηση του οπτικού νεύρου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εξέτασης στο γλαύκωμα. Τέλος απαραίτητη είναι η διενέργεια μιας ειδικής εξέτασης που ονομάζεται οπτικό πεδίο (Εικ.4).   

 Εικ. 4: Ειδική εξέταση των Οπτικών Πεδίων του ασθενή.

Η θεραπεία του γλαυκώματος αρχικά είναι φαρμακευτική και έγκειται κυρίως στην ενστάλαξη οφθαλμικών σταγόνων απο ένα κολλύριο που μειώνει σημαντικά την ενδοφθάλμια πίεση (Εικ.5).    

Εικ. 5: Ενστάλαξη θεραπευτικών σταγόνων (κολλύριο) στον οφθαλμό σε ασθενή με γλαύκωμα.

Η σωστή, καθημερινή ενστάλαξη αυτών των σταγόνων μπορεί να αποβεί σωτήρια στην μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του γλαυκώματος. Δυστυχώς ένα σημαντικό πρόβλημα στην φαρμακευτική αντιμετώπιση του γλαυκώματος, όπως και άλλων χρόνιων νοσημάτων είμαι η μη συμμόρφωση των ασθενών στη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής. Επειδή το γλαύκωμα δεν προκαλεί συμπτώματα και η όραση χάνεται στο τέλος πολλοί ασθενείς δεν χρησιμοποιούν την αγωγή τους όπως πρέπει.

ΤΟ ΓΛΑΥΚΩΜΑ ΣΤΟΝ ΤΑΞΙΑΡΧΗ  

Στο ειδυλλιακό ορεινό χωριό του Ταξιάρχη Χαλκιδικής που είναι χτισμένο στις πλαγιές του Χολομώντα σε υψόμετρο 650 μέτρων, η εμφάνιση του γλαυκώματος είναι πολύ πιο συχνή συγκριτικά με την εμφάνιση της νόσου στο γενικό πληθυσμό της Ελλάδας και στον υπόλοιπο κόσμο. Φαίνεται οτι λόγω κληρονομικής επιβάρυνσης οι κάτοικοι αυτού του χωριού πάσχουν πολύ συχνότερα απο μια ξεχωριστή μορφή γλαυκώματος που είναι για κάποιο άγνωστο λόγο γενετικά προκαθορισμένη. Τα τελευταία 4 χρόνια το γλαύκωμα στον Ταξιάρχη αποτέλεσε αντικείμενο επιδημιολογικής και γενετικής διερεύνησης απο το Τμήμα Γλαυκώματος της Α Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής κλινικής του νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ (υπεύθυνος Τμήματος Αναπλ. Καθηγητής Α. Κώνστας). Η ερευνητική ομάδα του ΑΧΕΠΑ, σε συνεργασία με επιστήμονες διεθνούς φήμης από την Αμερική, επισκέφτηκαν αρκετές φορές το χωριό με στόχο την πρώιμη διάγνωση και έγκαιρη αντιμετώπιση του γλαυκώματος στους κατοίκους του χωριού. Ηδη έως σήμερα 796 άτομα απο το χωριό έχουν ελεγθεί και περίπου 20% απο αυτούς διαγνώσθηκαν με αυξημένη πίεση ή γλαύκωμα. Ως συνέπεια ένας σημαντικός αριθμός των κατοίκων λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή και κάποιοι ήδη υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για το γλαύκωμα (όταν δεν ρυθμιζόταν επαρκώς η πίεση τους). Επιπρόσθετα, ο γενετικός έλεγχος που γίνεται στα δείγματα αίματος των κατοίκων που εξετάζονται είναι πολύτιμος για τον προσδιορισμό του κινδύνου εμφάνισης γλαυκώματος στο μέλλον. Η έρευνητική ομάδα ελπίζει οτι στην ερχόμενη δεκαετία αυτά τα γενετικά δεδομένα θα συντελέσουν στην ανακάλυψη των πραγματικών γενετικών αιτιών εμφάνισης της νόσου στο χωριό, με απώτερο στόχο την πραγματική "θεραπεία" της πάθησης. Συμπερασματικά, η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του γλαυκώματος είναι σήμερα ο μόνος τρόπος διατήρησης της όρασης και αποφυγή της τύφλωσης. Αν και οι βλάβες που προκαλεί το γλαύκωμα είναι μη αναστρέψιμες, υπάρχουν σήμερα πολλές θεραπευτικές επιλογές για να περιορίσουμε, ή να σταματήσουμε την απώλεια της όρασης. Στο γλαύκωμα σήμερα η τύφλωση επέρχεται συνήθως μόνο στα άτομα που απευθύνθηκαν στον οφθαλμίατρο πολύ αργά, όταν πλέον είχαν ήδη προχωρημένο γλαύκωμα, ή σε ασθενείς που για διάφορους λόγους δεν χρησιμοποιούν επιμελώς τη θεραπεία τους (σταγόνες). Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος του γλαυκώματος είναι πολλαπλό, καθώς αποτελεί μια χρόνια πάθηση για την αντιμετώπιση της οποίας ο ασθενής πρέπει να χρησιμοποιεί φαρμακευτική αγωγή καθημερινά και εφ` όρου ζωής. Ειδικά οι κάτοικοι του Ταξιάρχη κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν γλαύκωμα συγκριτικά με τον υπόλοιπο πληθυσμό της Ελλάδας. Συνεπώς είναι απαραίτητο να εξετάζονται τακτικά για τυχόν ανίχνευση του γλαυκώματος σύμφωνα βέβαια και με τις οδηγίες των οφθαλμιάτρων τους. (Όποιοι κατάγονται από τον Ταξιάρχη και θέλουν να εξεταστούν να έρχονται σε επαφή με τον Πρόεδρο του Συλλόγου στο τηλέφωνο 6944-779345)