Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Notice: Undefined offset: 3 in /home2/gohalkid/public_html/taxiarchis.net/templates/bloggy/functions.php on line 39

Αιμοδοσία/Δότης μυελού των οστών

Γονική Κατηγορία: ROOT

Μαθήματα για αιμοδότες και δότες μυελού των οστών
ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ (8/8/2009) ΑΠΟ: ΛΥΡΤΖΗ ΣΤΕΡΙΟ
ΠΗΓΗ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

1ο μάθημα. Τι είναι το αίμα. Ποιοι ασθενείς χρειάζονται αίμα. Οφέλη
από την αιμοδοσία
2ο μάθημα. Ποιοι μπορούν και ποιοι δεν μπορούν να δώσουν αίμα. Οδηγίες
πριν και μετά την αιμοληψία
3ο μάθημα Δότης αιμοπεταλίων και δότης μυελού των οστών

1ο μάθημα

Τι είναι το αίμα;

Το αίμα ονομάζεται και υγρό ζωής αφού εκτελεί βασικές λειτουργίες
τόσο σημαντικές που χωρίς αυτό ο οργανισμός δε θα μπορούσε να
λειτουργήσει. Είναι ένας ζωντανός ιστός που αποτελείται από το πλάσμα
και τα κύτταρα όπως τα λευκά αιμοσφαίρια, τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα
αιμοπετάλια.

o Ποιοι ασθενείς χρειάζονται αίμα;
Η χορήγηση αίματος είναι αναγκαία στους ακόλουθους ασθενείς:
Ασθενείς που έχουν χάσει αίμα λόγω τραύματος
Ασθενείς που έχουν ή πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση.
Ασθενείς με ογκολογικά προβλήματα
Ασθενείς με χρόνιες αναιμίες.
Ορισμένες έγκυες που παρουσιάζουν προβλήματα κατά τον τοκετό
Περιστατικά χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας
Άτομα που πάσχουν από διάφορες αιματολογικές ασθένειες (π.χ.
λευχαιμία) για την κάλυψη των οποίων απαιτούνται έως και 50 φιάλες
αίματος ή παραγώγων.

Οφέλη από την αιμοδοσία
Γνώριζες ότι
Όπως λοιπόν ανακάλυψαν Αμερικανοί επιστήμονες η αιμοδοσία μπορεί να
βελτιώσει την κυκλοφορία του αίματος, αποτρέποντας μέχρι και το
έμφραγμα και το εγκεφαλικό! Και όσο νεότερος είναι ένας δότης, τόσο
μεγαλύτερο το όφελος που αποκομίζει. Τη σχετική μελέτη εκπόνησαν
ερευνητές από το Ιατρικό Κέντρο Veterans Affairs και την Ιατρική σχολή
του Ντάρμαουθ στο Βέρμοντ των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι
παρακολούθησαν επί έξι χρόνια 1277 άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 43 έως
87 ετών. Οι εθελοντές έπασχαν από περιφερειακή αρτηριακή νόσο, μια
συχνή ασθένεια κατά την οποία οι αρτηρίες των άκρων παρουσιάζουν
στένωση, με συνέπεια να παρεμποδίζεται η ροή του αίματος. Οι
επιστήμονες αφαιρούσαν αίμα από ορισμένους εθελοντές κάθε έξι μήνες
για να ελαττώσουν τα επίπεδα σιδήρου στο αίμα τους, η λεγόμενη και
αποσιδήρωση. Και αυτό διότι ο περιττός σίδηρος πιστεύεται ότι ευνοεί
τις βλάβες στις αρτηρίες. Μεταξύ των εθελοντών ανεξαρτήτου ηλικίας που
έκαναν αποσιδήρωση και εκείνων που δεν έκαναν, δεν παρατηρήθηκαν
διαφορές στον αριθμό των θανάτων. Όταν όμως οι ερευνητές ανάλυσαν τα
στοιχεία αναλόγως με την ηλικία των εθελοντών, παρατήρησαν ότι στους
νεότερους μεταξύ 43 και 61 ετών, οι θάνατοι ήταν πολύ λιγότεροι μεταξύ
όσων έκανα αποσιδήρωση.
Ο μυελός του εθελοντή αιμοδότη ασκείται στο να αντιδρά πιο
αποτελεσματικά και ταχύτερα. Κατ΄ επέκταση μετά από κάθε αιμοδοσία
κυκλοφορεί νέο αίμα και λιγότερα γερασμένα αιμοσφαίρια.

2ο μάθημα

a. Ποιοι δεν μπορούν να είναι αιμοδότες;

Μερικά άτομα δεν μπορούν να δώσουν αίμα είτε προσωρινά είτε μόνιμα διότι παρουσιάζουν μία ιδιαιτερότητα που δεν τους επιτρέπει για κάποιο χρονικό διάστημα την αιμοδοσία. Τα άτομα αυτά είναι :

Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μετάγγιση αίματος κατά το προηγούμενο έτος πριν της αιμοδοσίας.

Άτομα που έχουν κάνει τατουάζ ή έχουν τρυπήσει για άλλους λόγους το σώμα τους κατά το έτος που προηγείται

Ασθενείς που παίρνουν αντιβιοτικά

Άτομα που έχουν ταξιδέψει κατά το προηγούμενο έτος σε περιοχές που υπάρχουν επιδημικές ασθένειες.

Ασθενείς που έχουν υποστεί καρδιακό επεισόδιο ή έχουν υποβληθεί σε επέμβαση καρδιάς .

Άτομα που δεν αισθάνονται καλά την ημέρα της αιμοδοσίας

Άτομα με χαμηλές μετρήσεις στοιχείων στο αίμα τους.

Ασθενείς που πάσχουν από ηπατίτιδα

Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία για διαφόρων ειδών καρκίνου

Τα άτομα που μπορεί να αποκλείονται προσωρινά ή μόνιμα από μία αιμοδοσία θα πρέπει να είναι σε επαφή με το γιατρό και το προσωπικό της τράπεζας αίματος για να τους προσδιοριστεί το πότε και το αν είναι δυνατό να τους επιτραπεί να προσφέρουν αίμα. Ο αποκλεισμός των ατόμων από την αιμοληψία γίνεται:

Για να μην επιβαρυνθεί η υγεία του αιμοδότη

Για να διασφαλιστεί η ποιότητα του αίματος που θα μεταγγισθεί στο λήπτη.

 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΙΜΟΔΟΤΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΛΗΨΙΑ
Ο αιμοδότης θα πρέπει:


-Να έχει φυσιολογική όψη, ήρεμη ψυχολογία, φυσιολογική αρτηριακή πίεση και σφίξεις και καθαρή επιφάνεια δέρματος.

-Να έχει λάβει ελαφρύ πρωινό απαραιτήτως (όχι λιπαρά).

-Να είναι ξεκούραστος, να έχει κοιμηθεί καλά το προηγούμενο βράδυ (τουλάχιστον 6 ώρες βραδινό ύπνο).

-Να μην έχει καταναλώσει αλκοόλ την προηγούμενη μέρα.

-Να είναι εντελώς υγιής χωρίς χρόνια προβλήματα υγείας και χωρίς πρόσφατες ιώσεις (βήχα, καταρροή, εμπύρετο)

-Να μην έχει πάρει κανένα παυσίπονο ή οποιοδήποτε άλλο φάρμακο για 48 ώρες, ασπιρίνη τις τελευταίες 5 ημέρες ή αντιβίωση την τελευταία εβδομάδα.

-Να μην έχει υποβληθεί σε οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση τους τελευταίους 6 μήνες.

-Οι γυναίκες αιμοδότες να μην έχουν την ημέρα της αιμοδοσίας έμμηνο ρήση και να μην είχαν εγκυμοσύνη το τελευταίο έτος.

-Να μην είχαν διαμείνει στη Μ. Βρετανία για διάστημα 6 μηνών από το 1982 έως και το 1996.

-Αίμα μπορείς να δώσεις οποιαδήποτε ώρα της ημέρας μεταξύ 8 π.μ. με 8 μ.μ.

Μετά την αιμοληψία..

-Ο αιμοδότης παραμένει ξαπλωμένος για λίγα λεπτά.

-Πίνει πορτοκαλάδα που του προσφέρεται και τρώει κάτι ελαφρύ.

-Δεν αποχωρεί από το σημείο της αιμοληψίας πριν του το επιτρέψει το υπεύθυνο προσωπικό.

-Αποφεύγει την οδήγηση και το κάπνισμα για 1 ώρα.

-Το επόμενο γεύμα του αιμοδότη πρέπει να είναι καλό.

-Η λήψη πολλών υγρών (όχι όμως αλκοόλ) είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση του χαμένου όγκου.

-Σε περίπτωση αιμορραγίας στο σημείο φλεβοκέντησης σηκώνει το χέρι του ψηλά, λυγίζει τον αγκώνα και πιέζει με τα δάχτυλα.

Όλα τα υλικά που χρησιμοποιούνται κατά την αιμοληψία είναι αποστειρωμένα, μιας χρήσης και ανοίγονται μπροστά στον αιμοδότη. Επομένως κάθε φόβος για τη μετάδοση ασθένειας είναι αβάσιμος και παράλογος.
Ο πόνος της βελόνας διαρκεί όσο διαρκεί το τσίμπημα δηλαδή μια στιγμή . Την υπόλοιπη ώρα ο αιμοδότης απλώς ανοιγοκλείνει τη γροθιά του προκειμένου να διευκολυνθεί η φλεβική επάνοδος του αίματος. Κατά συνέπεια όχι μόνο δεν πονάει αλλά νιώθει ένα μοναδικό συναίσθημα ικανοποίησης και συμπαράστασης στο συνάνθρωπό του που υποφέρει. Ο όγκος του αίματος που λαμβάνεται είναι μόνο το 1/20 του συνολικού όγκου αίματος του ανθρώπου. Η αναπλήρωση του χαμένου όγκου γίνεται μόνο σε 10 λεπτά, ενώ ο όγκος του πλάσματος αποκαθίσταται σε 12 ώρες και τα ερυθρά αιμοσφαίρια σε 1 μήνα περίπου.

Γνώριζες ότι :

Ο εθελοντής αιμοδότης δικαιούται αίμα σε ώρα προσωπικής ή οικογενειακής ανάγκης;

3ο μάθημα

ΔΟΤΗΣ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΩΝ

Η αφαίρεση αιμοπεταλίων γίνεται από υγιής δότες ηλικίας 18 - 60 ετών με μηχανήματα που ονομάζονται διαχωριστές κυττάρων. Τα μηχανήματα αυτά χρησιμοποιούν αναλώσιμα κλειστά συστήματα μιας χρήσης για λόγους ασφάλειας του δότη. Ο χρόνος της αφαίρεσης κυμαίνεται μεταξύ 30 και 100 λεπτών, εξαρτάται δε από το αν χρησιμοποιηθούν 1 ή 2 φλέβες, τον αιματοκρίτη, τον αριθμό των αιμοπεταλίων και τον τελικό αριθμό των αιμοπεταλίων που συλλέγονται.

Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι ότι ο ασθενής εκτίθεται σε 1 δότη ανά μετάγγιση με επακόλουθο την δραστική ελάττωση της πιθανότητας έκθεσης του σε λοιμογόνους παράγοντες και της δημιουργίας αντιαιμοπεταλιακών αντισωμάτων, ο δότης μπορεί να προσφέρει αιμοπετάλια κάθε μήνα δεδομένου ότι δεν αφαιρούνται ερυθροκύτταρα, ο τυχόν χαμηλός αιματοκρίτης του δότη δεν απαγορεύει την διαδικασία και τέλος η διαδικασία αυτή καθ' εαυτή είναι απόλυτα ασφαλής και χωρίς καμία επίπτωση στην υγεία του δότη.

Ο δότης αιμοπεταλίων μπορεί να είναι παράλληλα και αιμοδότης αν τηρούνται τα μεσοδιαστήματα ασφαλείας που είναι 5 ημέρες από αιμοπετάλια σε αίμα και αντίστροφα, 1 μήνας από αιμοπετάλια σε αιμοπετάλια και 3-6 μήνες από αίμα σε αίμα ανάλογα με τον αιματοκρίτη και το φύλο του δότη. Επειδή η διαδικασία αφαίρεσης αιμοπεταλίων είναι ακριβή λόγω του υψηλού κόστους των αναλώσιμων, ο δότης που προσέρχεται για πρώτη φορά θα πρέπει να προελέγχεται όσον αφορά την ομάδα αίματος, τα αιματολογικά στοιχεία και τα του αίματος μεταδιδόμενα νοσήματα. Ο έλεγχος αυτός επαναλαμβάνεται σε κάθε αφαίρεση, παράλληλα όμως με τη διαδικασία, δεδομένου ότι στατιστικά η πιθανότητα αλλοίωσης του αρχικού ελέγχου είναι σχεδόν μηδενική. Οι αιμοδότες του Κέντρου Αιμοδοσίας δεν χρειάζεται να υποβληθούν σε προέλεγχο, δεδομένου ότι αυτός έχει ήδη γίνει μέσω της αιμοδότησης. Οι αφαιρέσεις αιμοπεταλίων γίνονται προγραμματισμένα, δεδομένου ότι το όριο χρήσης τους είναι μόνο 5 ημέρες και θα πρέπει να υπάρχει στο Νοσοκομείο αντίστοιχος ασθενής δέκτης. Ο προγραμματισμός γίνεται είτε μέσω του Κέντρου Αιμοδοσίας με κλήση του δότη όταν χρειάζεται είτε μέσω του δότη σε συνεννόηση με το Κέντρο Αιμοδοσίας ώστε να προσέλθει σε μέρα και ώρα που του είναι εφικτή, αρκεί να υπάρχει αντίστοιχος ασθενής.

ΔΟΤΗΣ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ

Δότης στις Αλλογενείς μεταμοσχεύσεις μπορεί να είναι ένα απόλυτα ή μερικά ιστοσυμβατό μέλος της οικογένειας ή ένα μη συγγενικό άτομο. Ο βαθμός ιστοσυμβατότητας μεταξύ του δέκτη και υποψήφιου δότη καθορίζεται από τον αριθμό των κοινών αντιγόνων ιστοσυμβατότητας, που έχει ο καθένας κληρονομήσει από τους γονείς του. Η πιθανότητα συμβατότητας μεταξύ δύο αδερφών είναι 30% ενώ, είναι πολύ σπανιότερο να βρεθεί συμβατότητα σε λοιπούς συγγενείς.

Στην προσπάθεια ν' αυξηθεί ο αριθμός των δοτών για ασθενείς χωρίς συμβατούς-συγγενείς, χρησιμοποιούνται εθελοντές μη συγγενείς δότες οι οποίοι, έχουν εγγραφεί στις διεθνείς τράπεζες υποψηφίων εθελοντών δοτών μυελού.

Σήμερα είναι καταγεγραμμένοι διεθνώς περίπου 8.000.000 εθελοντές δότες. Στη χώρα μας ο αριθμός των εθελοντών δοτών είναι 15.000.

Παρ' όλο που τα τελευταία αυξήθηκε ο αριθμός των Ελλήνων εθελοντών δοτών μυελού πρέπει να γίνουν συστηματικές και συντονισμένες προσπάθειες από όλους τους φορείς για να δημιουργηθεί μία τράπεζα με τουλάχιστον 60.000 εθελοντές, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των ασθενών μας.

Η εθελοντική προσφορά μυελού των οστών αποτελεί το κορύφωμα της δωρεάς του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, χαρίζοντας ζωή. Ένας μεγάλος αριθμός συνανθρώπων μας, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά, πεθαίνουν κάθε χρόνο γιατί ο μυελός των οστών τους, το "εργοστάσιο" που φτιάχνει το αίμα τους, είναι ανεπαρκής, έχει καταστραφεί ή έχει διηθηθεί από κακοήθη κύτταρα. Η εξέλιξη της επιστήμης δίνει σήμερα τη δυνατότητα σε εμάς να σώσουμε αυτούς τους ανθρώπους, προσφέροντας κάτι από τον εαυτό μας.

Δίνοντας λίγο αίμα, ο καθένας από εμάς μπορεί να γίνει μελλοντικός δότης μυελού των οστών. Αυτό το δείγμα αίματος εξετάζεται στο ειδικό εργαστήριο κι έτσι προσδιορίζεται η "ιστική ταυτότητά" του, η οποία καταχωρείται στα αντίστοιχα αρχεία.

Όταν βρεθεί ένας εθελοντής που είναι συμβατός με έναν υποψήφιο λήπτη, ειδοποιείται, ενημερώνεται και ερωτάται αν εξακολουθεί να επιθυμεί να δώσει μυελό των οστών του στον πάσχοντα. Αν ναι, ακολουθεί μία απλή και σύντομη διαδικασία, της οποίας το αποτέλεσμα είναι η αρχή της σωτηρίας ενός συνανθρώπου μας.

Περίπου 100 Έλληνες ασθενείς, οι μισοί από τους οποίους είναι παιδιά, θα μπορούσαν να σώζονται κάθε χρόνο από μία μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Και είναι στο χέρι μας να τους σώσουμε!